Yaxşı tikilmiş sauna uzun illər xidmət edə bilər — bir şərtlə: ona düzgün qulluq edilsin. Qısa cavab: hər istifadədən sonra saunanı havalandırıb qurudun, rəfləri həftədə bir silin, daşları ildə bir dəfə yoxlayın, çöl saunasında isə mövsüm dəyişəndə kəmərləri, damı və xarici taxtanı nəzərdən keçirin. Bu sadə vərdişlər kif, xoşagəlməz qoxu, taxtanın qaralması və sobanın vaxtından əvvəl sıradan çıxmasının qarşısını alır.
Aşağıda saunaya qulluğu tezliyə görə — gündəlik, həftəlik, mövsümi və illik — addım-addım izah edirik.
Hər istifadədən sonra: 5 dəqiqəlik qayda
- Qapını və havalandırma dəliklərini açın. İsti otaqda qalan rütubət çölə çıxmalıdır.
- Saunanı qurudun. Elektrik sobasını bir müddət — məsələn 15–30 dəqiqə — qapı aralı halda işlək saxlamaq taxtanı tez qurudur. Odun sobasında qalan istilik adətən kifayət edir.
- Vedrəni boşaldın, çömçəni və vedrəni qurumağa qoyun.
- Dəsmalları, döşəkcələri və xalatları çıxarın — onları saunada qurutmayın.
- Rəfləri quru və ya bir az nəm dəsmalla silin, xüsusilə tər çox olan yerləri.
Rəflərin və daxili taxtanın təmizlənməsi
Daxili üzlük üçün istifadə olunan lipa (cökə), termo lipa, abaşi və kedr təbii materiallardır və “nəfəs almalıdır”. Ona görə də qulluq yumşaq olmalıdır.
Həftəlik təmizlik
- Rəfləri, söykənəcəkləri və döşəmə barmaqlığını ılıq su və yumşaq sabunla və ya sauna üçün nəzərdə tutulmuş təmizləyici ilə silin.
- Yumşaq fırça və ya süngərdən istifadə edin, sərt metal fırçadan yox.
- Təmizlikdən sonra saunanı mütləq qurudun.
Nələri etmək olmaz
- Ağardıcı, xlorlu və aqressiv kimyəvi vasitələr — taxtanı zədələyir və qızanda xoşagəlməz qoxu verə bilər.
- Yüksək təzyiqli su şırnağı — suyu taxtanın dərinliyinə vurur.
- Daxili taxtanı lak və ya boya ilə örtmək — qızanda yapışqan olur, qoxu verir və taxtanın nəfəs almasının qarşısını alır. İstəsəniz, rəflər üçün yalnız sauna üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi parafin yağından istifadə edin.
Qaralmış ləkələr
Açıq rəngli lipa üzərində tər ləkələri daha tez görünür. Ən yaxşı profilaktika — həmişə dəsmal üzərində oturmaq. Ləkə yaranıbsa, quru taxtanı xırda dənəli zımpara kağızı ilə yüngülcə sürtün, tozunu silin.
Havalandırma: kifin əsas düşməni
Sauna nə qədər tez quruyursa, bir o qədər uzun yaşayır. Düzgün havalandırma:
- kif və göbələyin yaranmasının qarşısını alır;
- köhnə, “nəm” qoxunu aradan qaldırır;
- taxtanın deformasiyasını azaldır.
Saunanızda havalandırma klapanları varsa, onları istifadədən sonra açıq saxlayın. Bizim saunalarımızda çoxqatlı divar quruluşu — mineral daş yunu və xüsusi membran — nəmin taxta karkasa keçməsinin qarşısını alır, amma otağın özünün qurudulması yenə də sizin vərdişinizdən asılıdır.
Soba və daşlara qulluq
- Daşları ildə ən azı bir dəfə yoxlayın. Çıxarın, ovulmuş və çatlamış daşları atın, qalanlarını yuyub yenidən boş şəkildə düzün. Tez-tez istifadə olunan saunalarda bunu daha tez-tez edin. Yeni daşları aksesuarlar bölməsində tapa bilərsiniz.
- Elektrik sobasında rezistorların (ten) zədələnmədiyini, temperatur sensorunun yerində olduğunu yoxlayın, sobanın üstünü və ətrafını açıq saxlayın.
- Odun sobasında külü mütəmadi təmizləyin, bacanı isə ən azı ildə bir dəfə, mövsüm başlamazdan əvvəl təmizlətdirin.
- Hər hansı elektrik problemi olarsa, sobanı özünüz sökməyin — ixtisaslı mütəxəssisə müraciət edin.
Çöl saunasının xarici hissəsinə qulluq
Xarici taxta
Saunalarımızın xarici üzlüyü suya davamlı, termik işlənmiş listvenitsadan (larç, gəmi taxtası) hazırlanır. Bu material nəmə və çürüməyə yaxşı davam gətirir, amma ona da diqqət lazımdır:
- Mövsümdə bir dəfə çatları, zədələri və rəng dəyişikliklərini yoxlayın.
- Saunanın altında su yığılmasına imkan verməyin, ətrafda drenaj olsun.
- Bitkiləri, kolları və yarpaq yığınlarını divarlardan uzaq saxlayın.
- Xarici taxta üçün qoruyucu vasitə seçmək istəsəniz, əvvəlcə bizimlə məsləhətləşin.
Barrel sauna kəmərlərinin bərkidilməsi
Taxta təbii materialdır: rütubətli havada bir az genişlənir, quru və isti mövsümdə isə sıxılır. Barrel saunalarımızdakı tənzimlənən metal kəmərlər məhz buna görədir — taxta sıxılanda gövdəni yenidən bərkitmək mümkündür.
- Kəmərləri ən azı yazda və payızda, eləcə də uzun quru dövrdən sonra yoxlayın.
- Taxtalar arasında aralıq görünürsə, kəmərləri bərabər və yavaş-yavaş bərkidin.
- Həddən artıq sıxmayın — taxta yenidən nəm çəkəndə genişlənməyə yer qalmalıdır.
Barrel saunanın quruluşu barədə ətraflı: barrel sauna.
Dam yoxlaması
Saunalarımızda dam möhkəm tol qatı üzərində teqoladan (bitum kirəmit) ibarət ikiqat qorumadır; bəzi modellərdə ondulin və ya profnastil istifadə olunur.
- Güclü külək və tufandan sonra kirəmitlərin yerində olduğunu yoxlayın.
- Damdan yarpaq və budaqları təmizləyin, su axınının qarşısı kəsilməsin.
- Profnastil və ondulində vintlərin bərk olduğuna baxın.
- Odun sobası varsa, bacanın damdan keçdiyi yerin kipliyini yoxlayın.
Ev daxilindəki saunaya qulluq: nə fərqlidir?
Daxili saunalar mövcud otağın içində qurulur və onların divarları ilə evin divarları arasında çoxqatlı izolyasiya — mineral daş yunu və nəmə davamlı membran — olur. Bu qat evi buxar və rütubətdən qoruyur, amma bir neçə vərdiş yenə də vacibdir:
- Saunadan sonra çıxan rütubətli havanın yalnız qonşu otağa yox, evin havalandırma sisteminə və ya çölə getməsinə diqqət edin.
- Sauna yerləşən otağı da mütəmadi havalandırın, xüsusilə hamam otağının yanında yerləşirsə.
- Qapının kipliyini və menteşələrini vaxtaşırı yoxlayın — əyilmiş qapı istilik itkisinə səbəb olur.
- Qeyri-adi qoxu, divarda nəm ləkəsi və ya kif görsəniz, gecikdirmədən mütəxəssislə əlaqə saxlayın.
Qışda saunaya qulluq
- Damdakı ağır qarı ehtiyatla, kirəmitləri zədələmədən təmizləyin.
- Şaxtalı havada su xətlərini, duşu və isti/soyuq çəlləkləri boşaldın və ya donmadan qoruyun.
- Qışda istifadədən sonra qurutma daha vacibdir — soyuq havada kondensat çox olur.
- Saunaya gedən yolu və girişi qardan və buzdan təmizləyin.
Saunaya qulluq cədvəli
| Tezlik | Nə etməli |
|---|---|
| Hər istifadədən sonra | Havalandırmaq, qurutmaq, vedrəni boşaltmaq, rəfləri silmək |
| Həftədə bir | Rəfləri və döşəməni yumşaq vasitə ilə yumaq |
| Mövsüm dəyişəndə | Barrel kəmərlərini, damı, xarici taxtanı yoxlamaq |
| İldə bir | Daşları yoxlamaq/dəyişmək, bacanı təmizləmək, sobanı yoxlatmaq |
| Qışda | Qarı təmizləmək, su xətlərini donmadan qorumaq |
Tez-tez verilən suallar
Sauna rəflərini nə ilə təmizləmək olar?
Ilıq su və yumşaq sabun və ya sauna üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi təmizləyici ən yaxşı seçimdir. Ağardıcı və xlorlu vasitələrdən istifadə etməyin, təmizlikdən sonra saunanı mütləq qurudun.
Saunanın içini lakla örtmək olarmı?
Xeyr. Lak və boya qızanda yapışqanlaşır, qoxu verir və taxtanın nəfəs almasına mane olur. Rəflər üçün yalnız sauna üçün xüsusi parafin yağı istifadə edilə bilər.
Barrel saunanın kəmərlərini nə vaxt bərkitmək lazımdır?
Ən azı yazda və payızda, həmçinin uzun quru və isti dövrdən sonra yoxlayın. Taxtalar arasında aralıq yaranıbsa, kəmərləri bərabər şəkildə bərkidin, lakin həddən artıq sıxmayın.
Sauna daşlarını nə qədər tez-tez dəyişmək lazımdır?
İldə ən azı bir dəfə yoxlayıb ovulmuş daşları dəyişin. Sauna tez-tez istifadə olunursa, bunu daha tez-tez edin.
Saunada kif yaranarsa nə etməli?
Səbəb adətən zəif havalandırma və qurutmadır. Ləkəni yumşaq vasitə ilə təmizləyin, quru taxtanı yüngülcə zımparalayın və istifadədən sonra saunanı mütəmadi qurudun. Problem təkrarlanırsa, mütəxəssislə məsləhətləşin.
Saunanıza qulluqla bağlı sualınız var, yaxud yeni sauna düşünürsünüz? Bizə WhatsApp-da yazın — pulsuz məsləhət verək. WhatsApp-da yazın.
